|
|
|
Điểm tin Văn hóa-Khoa học
Trung Quốc đang tàn phá nông nghiệp của các quốc gia ở hạ lưu sông Mekong
3/9/2010 11:15:49 AM
Theo báo cáo của Liên Hiệp Quốc công bố ngày 21/5/2009, việc Trung Quốc xây dựng một loạt đập thủy điện trên sông Mekong sẽ là mối đe dọa lớn cho tương lai của con sông này, đặc biệt ảnh hưởng trực tiếp tới nguồn nước tưới tiêu cho các vùng đồng bằng của các quốc gia thuộc tiểu vùng sông Mekong.
Sông
Mê Kông là một trong những con sông lớn nhất trên thế giới, bắt nguồn
từ Cao Nguyên Tây Tạng, chảy qua Lào, Myanma, Thái Lan, Campuchia và đổ
ra Biển Đông ở Việt Nam. Tính theo độ dài nó đứng thứ 12 (thứ 7 tại
châu Á), còn tính theo lưu lượng nước đứng thứ 10 trên thế giới (lưu
lượng hàng năm đạt khoảng 475 triệu m³). Lưu lượng trung bình 13.200
m³/s, vào mùa nước lũ có thể lên tới 30.000 m³/s. Lưu vực của nó rộng
khoảng 795.000 km² (theo số liệu của Ủy ban sông Mê Kông).
Cùng
với chiều dài thời gian "trôi" trên Trái Đất, sông Mê Kông đã tạo ra
môi trường rhân thiện góp phần hình thành nên loài người văn minh hiện
nay. Nói đến sông Mê Kông là nói đến cuộc sống của hàng trăm triệu
người dân của nhiều quốc gia, nói đến một không gian văn hóa lâu đời
nhất của loài người. Với việc ngăn dòng sông Mê Kông, Trung Quốc thay
thay đổi chế độ dòng chảy của sông; khu "di chỉ" văn hóa Mê Kông đang
có nguy cơ biến mất vĩnh viễn.
Trung Quốc đang xây dựng 8 đập
thủy điện ở phần thượng lưu sông Mekong, thuộc tỉnh Vân Nam và mới đây
đã hoàn thành đập nước Tiểu Loan cao 292m, cao nhất thế giới. Tính đến
đầu năm 2010 này, đã có ba con đập đi vào hoạt động và hai con đập lớn
khác đang thi công, dự trù hoàn tất vào năm 2012 và 2017. Tiếp đó, kế
hoạch này còn bao gồm ít nhất hai đập thuỷ điện khác và cho đến năm
2030, một hệ thống 7 con đập "bậc thềm" có thể xuất hiện tại vùng Vân
Nam.
Theo báo cáo của LHQ, sức chứa của đập này tương đương với
toàn bộ các hồ chứa của vùng Đông Nam Á cộng lại. Báo cáo của LHQ nhận
định chỉ riêng việc xây đập Tiểu Loan cũng sẽ làm thay đổi lượng nước
và nhịp độ của dòng sông, làm giảm chất lượng nước và làm mất tính đa
dạng sinh thái của con sông chảy qua sáu nước trong khu vực.
Ngoài
những ảnh hưởng nghiêm trọng tới chất lượng nước, làm mất tính đa dạng
sinh thái và gây hậu quả cho khả năng chứa nước của lưu vực sông. Việc
xây dựng 08 đập nước của Trung Quốc sẽ là nguyên nhân gây ngập tràn
nước mặn từ biển Đông đổ vào và sẽ làm ảnh hưởng vô cùng nặng nề cho
nền nông nghiệp của các quốc gia thuộc Tiểu vùng sông Mekong.
Trái
đất đang nóng lên nhanh chóng, băng ở Bắc Cực đang tan khiến cho mực
nước biển dâng lên cao. Trong khi đó mực nước của sông Mekong bị chi
phối, nước mặn từ biển Đông sẽ lấn sâu vào vùng hạ lưu sông Mê Kông gây
nhiễm mặn đến hàng trăm km. Hệ sinh thái sẽ bị tác động rất mạnh, môi
trường sống của hàng trăm triệu người dân sẽ bị mất.
Thời gian
tới vùng Đồng bằng sông Cửu Long ngoài việc bị giảm sản lượng thủy sản
có trong tự nhiên thì sản xuất nông nghiệp và nuôi trồng thủy sản cũng
bị ảnh hưởng nặng nề vì bị tác động trực tiếp của nước biển dâng cao,
trong khi không chủ động được nguồn nước từ thượng nguồn sông Mekong.
Lượng
phù sa đổ xuống vùng đồng bằng ở hạ lưu con sông cũng bị chặn lại, 50%
phù sa của sông Mekong đến từ Cao Nguyên Tây Tạng. Phù sa cho đóng một
vai trò quan trọng trong ngành sản xuất nông nghiệp tại khu vực đồng
bằng sông Cửu Long chẳng hạn. Phù sa cũng tác động đến sự di cư của
loài cá, lượng phù sa giảm đi cũng làm gia tăng hiện tượng sói mòn và
sạt lở đất ở hai bên bờ sông.
Vùng đồng bằng sông Cửu Long với
13 tỉnh thành có diện tích gần 40 ngàn km2, nơi sinh sống của hơn 17
triệu người. Bất kỳ một sự thay đổi nào tác động vào dòng chảy của sông
Mê Kông ở phía thượng lưu đều ảnh hưởng tới đời sống của cư dân miền
Tây. Theo thạc sĩ Kỳ Quang Vinh, giám đốc Trung tâm Quan trắc Tài
nguyên và Môi trường thuộc Sở Tài nguyên Môi trường Cần Thơ, kết quả
khảo sát năm 2009 cho thấy xâm nhập mặn đã “tấn công” tới huyện Vĩnh
Thạnh Cần Thơ, các khu vực thuộc thị xã Vị Thanh Hậu Giang và tỉnh An
Giang khiến người dân ở đây không thể dùng nước để trồng trọt.
Từ
sự ngăn chặn dòng sông Mekong ở thượng lưu đã tác động tiêu cực tới
vùng đồng bằng sông Cửu Long. Ngoài nguồn lợi thủy sản, vựa lúa xuất
khẩu của Việt Nam cũng sẽ bị thiếu nước canh tác, do đó vấn đề bảo đảm
an ninh lương thực và xuất khẩu cho Việt Nam thực sự bị ảnh hưởng.
vitinfo.com.vn
|
|
|